Katika hali isiyokuwa ya kawaida, kundi la fisi limevamia nyumbani kwa Mageni Maduhu, mtaa wa Mahina, kata ya Somanda, Halmashauri ya Mji wa Bariadi, mkoani Simiyu na kuua kondoo wake 21, huku wengine tisa wakiwa hawajulikani walipo. 

Tukio hili lilitokea jana, Aprili Mosi, 2025, majira ya saa nne usiku, na kushangaza wengi katika eneo hilo.

Mageni Maduhu akisimulia tukio hilo alisema, "Nilianza kusikia mlio wa fisi mmoja majira hayo ya usiku, nikatoka nje na kuanza kumkimbiza. 

Lakini baada ya kumkimbiza fisi huyo, nilikutana na kundi jingine la fisi ndipo nilipoamua kurudi nyumbani. Nilipofika kwenye zizi la kondoo, niliwakuta kondoo wangu wakiwa wamekufa na damu nyingi."

Maduhu alieleza kuwa, "Kwenye zizi kulikuwemo kondoo 30, ambapo 21 walishambuliwa na kufa. Kondoo wengine 9 hawapo hadi sasa, na baadhi ya kondoo walikuwa na mimba na wameuawa. Fisi walikuwa wengi sana."

Mwenyekiti wa Mtaa wa Mahina, Mangu Mangolyo, alizungumzia tukio hilo na kusema, "Tukio hili linashangaza kwani halijawahi kusikika au kuonekana fisi wakishambulia au kula kondoo wengi kiasi hiki. Nilifika kwenye tukio na kukuta kondoo wote wakiwa wamekufa."

Mkuu wa Wilaya ya Bariadi, Simon Simalenga, ambaye alifika kwenye eneo la tukio, alisema, "Mpaka sasa bado tunaendelea na uchunguzi kubaini kama ni kweli fisi ndiyo wametenda tukio hili au la. Vyombo vya ulinzi na usalama, pamoja na mamlaka ya wanyamapori, vinaendelea na uchunguzi."

Aliongeza kusema, "Tunatoa pole kwa familia iliyokubwa na tukio hili, na tunatangaza kuanza rasmi kwa msako wa fisi katika maeneo yote yenye vichaka kwenye Halmashauri ya Mji wa Bariadi. Tumeanza kupata taarifa za uwepo wa fisi katika maeneo haya."

Aidha, Mkuu huyo wa Wilaya alitoa tahadhari kwa wananchi, akisema, "Tunaomba watu wote wanaodaiwa kufuga wanyama hawa kuacha mara moja, kwani msako huu utahusisha pia watu wote wanaomiliki fisi. Tutachukua hatua kali kwa wanaofuga fisi."

Tukio hili limeongeza hofu miongoni mwa wakazi wa Mji wa Bariadi, na operesheni ya kupambana na wanyama hao inatarajiwa kuendelea katika siku zijazo.

 

Tanzania imethibitisha kuwa kuna visa viwili vya ugonjwa wa Mpox, baada ya watu wawili kugundulika kuwa na maambukizi ya virusi vinavyosababisha ugonjwa huu. 

Hali hii imeibua wasiwasi kwa baadhi ya wananchi, huku Serikali ikiwa inatoa tahadhari na hatua za kujikinga ili kudhibiti maambukizi zaidi.

Kwa mujibu wa taarifa iliyotolewa na Wizara ya Afya, watu hao wawili walibainika kuwa na dalili za ugonjwa wa Mpox, zikiwemo vipele kwenye sehemu mbalimbali za mwili kama vile usoni, mikononi, na miguuni, pamoja na homa, maumivu ya kichwa, vidonda kooni, na maumivu ya viungo.

Uchunguzi wa maabara uliofanywa tarehe 9 Machi 2025, ulithibitisha kuwa wahisiwa hao wana maambukizi ya virusi vya Mpox. Mmoja wa waathirika ni dereva wa magari ya mizigo aliyesafiri kutoka nchi jirani kuelekea Dar es Salaam.

Katika taarifa yake, Waziri wa Afya, Jenista Mhagama alisema, “Wizara ya Afya kwa kushirikiana na Ofisi ya Rais TAMISEMI na vituo vyote vya kutolea huduma za Afya, inaendelea na ufuatiliaji, uchunguzi na utambuzi kubaini kama kuna wahisiwa wengine ili waweze kupatiwa huduma stahiki.”

Mbali na maambukizi hayo, Mhagama alieleza kwamba chanzo cha ugonjwa wa Mpox ni virusi vinavyopatikana kwa wanyama wa jamii ya nyani. “Binadamu huweza kuupata ugonjwa huu kutokana na shughuli zinazoweza kusababisha kugusana na wanyama, majimaji au nyama za wanyama wenye maambukizi,” alisema.

Mpox, kama ilivyo kwa magonjwa mengine ya virusi, haina tiba maalum, na hivyo mgonjwa hupewa matibabu kulingana na dalili alizonazo. Hata hivyo, serikali inaendelea na juhudi za kudhibiti ugonjwa huu kwa kuimarisha ufuatiliaji wa magonjwa katika maeneo yote ya nchi, ikiwemo maeneo ya mipakani.

Wizara ya Afya pia imehimiza wananchi kuchukua tahadhari muhimu za kujikinga dhidi ya ugonjwa huu. Baadhi ya hatua zinazopendekezwa ni pamoja na:

1. Kuwahi katika vituo vya huduma za afya kwa uchunguzi na matibabu unapojisikia dalili za ugonjwa wa Mpox.
2. Kuepuka kugusana na mtu mwenye dalili za ugonjwa wa Mpox, kama vile mikono, kubusiana, au kukumbatiana.
3. Kuepuka kushiriki vitu vya matumizi binafsi kama vile mavazi na vifaa vya mwili vya mtu mwenye dalili za ugonjwa.
4. Kunawa mikono mara kwa mara kwa sabuni na maji tiririka au kutumia vitakasa mikono.

Wizara ya Afya imesema kuwa itatoa taarifa za mara kwa mara kuhusu mwenendo wa ugonjwa huu na inashauri wananchi kuendelea na shughuli zao za kila siku kwa kuzingatia tahadhari zinazotolewa.

Aidha, Mhagama alikumbusha kuwa mlipuko wa ugonjwa wa virusi vya Marburg umeendelea kudhibitiwa na hadi sasa hakuna mgonjwa mpya. Serikali inasisitiza kuwa wananchi wanapaswa kuchukua tahadhari zote zinazopendekezwa ili kuhakikisha usalama wa afya yao na jamii kwa ujumla.