SPIKA WA BUNGE LA AFRIKA MASHARIKI AJINUSURU KUNG'OKA KWA KUAHIRISHA KIKAO

SPIKA wa Bunge la Afrika Mashariki,(EALA), Dk Magreth Banbtonbg Zziwa jana ameahirisha bunge hilo kwa muda usiojulikana baada ya kutokea mabishano ya kisheria baina ya mbunge na mwanasheria wa EAC, Wilberd Kahwa juu ya hoja ya kumng’oa kwenye kiti iliyokuwa ikiwasilishwa na mbunge, Peter Muthuki kutoka Kenya.

Aliahirisha bunge hilo wakati kikao cha jana kikiwa kimedumu kwa dakika 18 kuanzia  saa 9:40 baadala ya muda wa kawaida wa saa 8:30 na kuahirishwa saa 10:03 ambapo mkutano huu ulitajariwa kumalizika april 4, mwaka huu.

Mabishano hayo ya kisheria yalikuwa baina ya Mwanasheria huyo wa EAC na  Mbunge kutoka Uganda Dk. Fred Mbide aliyetaka muongozo wa spika akitaka hoja ya kumng’oa spika isijadiliwe mpaka kesi aliyofungua kwenye mahakama ya Afrika Mashariki,(EACJ) imalizike.

Kahwa kwa nafasi yake ya uanasheria wa EAC alijaribu kutolea ufafanuzi suala hilo huku akitumia vipengele mbalimbali vya mkataba uliounda jumuiya pamoja na kanuni zinazosimamia bunge hilo kuonyesha kuwa hoja hiyo inaweza kuendelea licha ya kuwepo kwa shauri mahakamani kwani sheria iliyopo inawabana wakuu wan chi wanachama.

Hata hivyo spika Zziwa kwa kutumia mamlaka yake kikanuni alisema kuwa anaweza kuchagua njia ya kupatia ufumbuzi suala lolote linalokuja mbele yake huku akidai kuwa kwa kuwa wao ni watunga sheria ni vema wakaachana na suala hilo hivyo akaamua kuahirisha bunge hilo kwa muda usiojulikana majira saa 10.03.

Hata hivyo baada ya kuahirishwa kwa kikao hicho wakati Spika akitoka kwenye ukumbi wa bunge wabunge wengi hawakusimama kama kanuni zinavyowataka.

Spika Zziwa baada ya kutoka kwenye ukumbi huo wa bunge aliingia kwenye ofisi yake iliyo karibu na ukumbi huo na kubadili mavazi ya spika, joho na kofia kisha akaelekea moja kwa moja kwenye gari lake na kuondoka kabisa kwenye eneo hilo.

Hali hiyo iliwafanya badhi ya wabunge walio wengi wanaotaka spika ang’oke kurudi kwenye ukumbi wa bunge na kujifungia kwa kile kiliochoelezwa kuwa ni kutafuta njia ya kushughulikia suala hilo.

Tokea kuanza kwa mkutano huu wa bunge Mach 25, mwaka huu kumekuwa na harakati mbalimbalivikao

Hoja ya kung’olewa kwa spika huyo inaungwa mkono na wabunge wote  kutoka Rwanda na Burundi wamesaini kuridhia hoja hiyo huku watano kutoka Kenya na Tanzania nao wakisaini kukubaliana na hoja hiyo ambapo Uganda anakotokea spika huyo wabunge watano walisaini kuridhia kung’olewa kwa spika huyo.

Hata hivyo kabla ya kuanza kikao cha jana wabunge walikuwa na  mgomo baridi wa kuingia kwenye ukumbi wa bunge hali iliyolazimu ofisi ya spika kubadili ratiba ya shughuli za bunge ambapo wasaidizi wa Katibu wa bunge, Keneth Madete walionekana kubadili karatasi zilizokuwa zimewekwa na kuwekwa zile zinazohusiana na hoja ya kumtoa spika kwenye kiti.

Kwa mujibu wa kanuni ya tisa ya inayosimamia bunge hilo inaeleza kuwa baada ya hoja ya kumuondoa spika kuwasilishwa kwa katibu wa bunge inatakiwa ijadiliwe bungeni ndani ya siku saba ambapo wakati kamati ikuchunguza madai yanayompelekea kuondolewa spika anaweza kusimama mwenyewe , kuweka mwanasheri au mtu yeyote kumwakilisha.

Kanuni hiyo inaeleza kuwa spika atapisha kwenye kiti kuruhusu uchunguzi huo ambapo ili kumng’oa itapigwa kura ambapo inatakiwa iungwe mkono na theluthi mbili ya wabunge wote 45 walio kwenye bunge hilo.

Madai ya msingi ya wabunge hao yaliyowasukuma kumkataa  Spika Zziwa ni kuwa amepwaya kwenye nafasi hiyo kwani ameshindwa kutimiza majukumu yake ipasavyo hali kutokana na udhaifu mkubwa wa kiuongozi alionao ambao hauzingatii utawala bora.

Madai mengine ni matumizi mabaya ya ofisi, kutowaheshimu na kuwabagua wafanyakazi na wabunge mambo yaliyopelekea wabunge kukosa imani naye.

Mwanzo mwa wiki iliyopita Mwenyekiti  wa Marais wa Jumuiya ya Afrika Mashariki, Uhuru Kenyatta alilamizimika kufanya kikao cha dharura na wenyeviti wa wabunge toka nchi tano zinazounda jumuiya hiyo kwa kile kilichodaiwa ni kujaribu kutuliza harakati za wabunge hao kutaka kumng’oa Spika, Dk. Banbtonbg Zziwa.

Kikao hicho ambacho hakikuwa kwenye ratiba iliyotolewa asubuhi ya siku hiyo kilifanyika mara baada ya Rais Kenyatta kumaliza kuongea na waandishi ambapo muda huo alitakiwa kushiriki chakula cha mchana na wabunge wa EALA.

Kikao hicho kilichofanyikia kwenye ofisi ya spika kilidumu kwa dakika 40 ambapo alipomaliza alitoka na kuwapungia mkono wabunge na wafanyakazi wa jumuiya hiyo na kuondoka huku wabunge wa EALA waliokuwa eneo hilo wakionekana kuweka mkakati wa pamoja kuhakikisha hawabadilishi msimamo wa kumng’oa spika.